Een tuin spannend maken

uitnodiging tot rondwandelen

Een open en overzichtelijke tuin nodigt niet uit tot het maken van een rondwandeling. Verticale elementen, toegepast als coulissen, zorgen voor een spannender en een dieper lijkende tuin. Alleen bij hele kleine tuinen is dit wat lastiger te realiseren. Door het gebruiken van hogere beplanting, het plaatsen van halfopen tuinschermen of van hagen of haagblokken kan bijna iedere tuin op vrij simpele wijze een positieve metamorfose ondergaan. In dit artikel gaan wij dieper in op de verschillende mogelijkheden.



Hogere beplanting
Wanneer beplanting in een border lager is dan onze ooghoogte dan wordt de tuin overzichtelijk. Soms is dat ook wenselijk om bijvoorbeeld het oog op jonge spelende kinderen te kunnen houden. Zijn de kinderen wat groter dan ontstaat wellicht te behoefte om, door het aanplanten van planten die hoger worden dan ooghoogte, ten koste van bijvoorbeeld een stukje gazon, de tuin wat aantrekkelijker te maken.
Dat kan al heel eenvoudig door de aanplant van een groepje vlinderstruiken in het gazon. Vlinderstruiken worden, mits geen lage soorten worden gekozen, al gauw 2 tot 2.50 hoog en zullen bovendien in de zomer talloze vlinders, bijen, zweefvliegen en andere insecten aantrekken. Een vuistregel voor de aanplant van sierheesters, zoals de vlinderstruik, is dat de breedte van een vlinderstruik ongeveer net zoveel is als de hoogte.
Een andere, wat compactere, mogelijkheid is door een groep niet woekerende bamboes aan te planten. Bamboes zijn op basis van uitstoelende eigenschappen in te delen in twee categorieën: woekerende bamboes en niet-woekerende bamboes. De beste keuze voor een bamboe zijn de Fargesia-soorten. Om een dichte groep te krijgen is het wel verstandig om een aantal van deze planten relatief dicht bijelkaar te zetten. Bent u toch meer gecharmeerd van het mooie blad van een Phyllostachys, Semiarundinaria of Sasa soort dan kunt u het beste deze bamboe in een metselkuip met open bodem zetten (de rand 5 cm boven het gras uit laten steken) of een rhizomenbegrenzer, ook wel wortelbegrenzer genoemd, toepassen. De uitstoelende wortels van bamboe, die meestal vrij oppervlakkig wortelen, worden rhizomen genoemd. Een rhizomenbegrenzer is een voor bamboewortels ondoordringbare buigbare kunststoffolie, in verschillende hoogten verkrijgbaar, die deze agressieve bamboesoorten keurig op de plek houdt.

Een aantal groepen, met een diameter van 1 tot 2 meter, van deze wintergroene grassen, kunnen het tuinbeeld compleet veranderen. Maar pas wel op: de nieuwe uitlopers van deze bamboes steken vaak met venijnige punten uit de border omhoog.

Soms kan de keuze voor een mooie solitairstruik, op een goede plek geplaatst, ook heel goed het gewenste effect bereiken. Denkt u maar eens aan de winterbloeiende toverhazelaar (Hamamelis mollis) of sneeuwbal (Viburnum x bodnantense 'Dawn'). Of plant eens een aparte valse tulpenboom (Magnolia) aan zoals de geel bloeiende Magnolia denudata 'Yellow River' maar u kunt natuurlijk ook kiezen voor een wit, roze of rozerood bloeiende valse tulpenboom. Ook erg mooi als solitairstruiken zijn een aantal soorten uit de kornoelje-familie zoals de witbloeiende Cornus alternifolia of de witbloeiende maar hoger wordende Cornus controversa.
In De Tuinen van Appeltern, de plaats in Nederland waar de grootste collectie tuinplanten van Nederland te bewonderen zijn, staan in de periode mei-juni nog een aantal prachtige planten van deze kornoelje-familie te bloeien: Cornus kousa 'Satomi', Cornus florida 'Rubra', Cornus florida 'Cherokee Chief (in de Japanse tuin) en de zeer opvallende Cornus nuttallii. Stuk voor stuk planten waar bezoekers tijdens de bloei vol bewondering voor stil blijven staan!

verbonden worden doormiddel van een dubbele bovenplank die aan weerszijden van de paal opgeklampt worden. Er ontstaat dan een soort pergola op ongeveer 220-240 cm hoogte geschikt voor wat sneller groeiende klimplanten zoals blauwe regen (Wisteria) of trompetbloem (Campsis).
Een aardig effect kan worden bereikt door twee halfopen tuinschermen steeds in een hoek: L te plaatsen en deze hoek op een aantal plaatsen in de tuin te herhalen. De idee is dat dit dan losstaande elementen worden die, als ze op een slimme manier worden geplaatst, ook nog een bijdrage kunnen leveren aan de privacy.




Hagen
Met hagen kunt u de tuin onderverdelen in verschillende tuinkamers of een paar spannende hoeken creëren. Hagen hoeven geen rechte bovenzijde te hebben. U kunt er ook voor kiezen om de hagen om een kunstzinnige manier in hoogte op te laten lopen of om de werken met 'kronkelhagen'. Kronkelhagen zijn hagen die in de vorm van een meanderende beek door de tuin lopen waarbij ook de hoogte van de hagen zou kunnen veranderen.
Hagen kunnen, afhankelijk van de soortkeuze, wintergroen of bladverliezend zijn. Wintergroene hagen kunnen weer onderverdeeld worden in coniferenhagen en andere wintergroene hagen.
Voorbeelden van coniferenhagen zijn de venijnboom (Taxus baccata), de leylandii-haag (Cupressocyparis x leylandii), de verschillende levensboomhagen (Thuja-soorten). De leylandii-haag is de snelstgroeiende haagconifeer, maar dat kan na het bereiken van de gewenste hoogte ook een nadeel zijn. De venijnboom groeit het minst snel waardoor deze haagplant vaak wat duurder is in aanschaf.

Waarschijnlijk kent u ook de hulsthaag (Ilex aquifolium), de palmboomhaag (Buxus sempervirens), de laurierhaag (Prunus laurocerasus cv) en de ligusterhaag (Ligustrum ovalifolium). Daarnaast bestaan er ook wintergroene zuurbeshagen (Berberis), die vooral toegepast kunnen worden vanwege de prikkende eigenschappen op plaatsen waar ondoordringbare hagen gewenst zijn. Woont u dicht bij zee of vindt u een grijsgroenbladige haag erg mooi, dan kunt u kiezen voor de olijfwilg (Elaeagnus ebbingei).
Bladverliezende hagen zijn ook erg geschikt om uw tuin ruimtelijk in te delen. De bekendste haagplant is waarschijnlijk de beukenhaag (Fagus sylvatica) die zowel in een groene als rode variant aan te planten is. Een haag die hier erg op lijkt, is de haagbeukhaag (Carpinus betulus). De laatst genoemde is wat meer geschikt voor slechte waterdoorlatende klei-achtige gronden terwijl de beuk beter geschikt is voor zanderige gronden. Ook in de categorie komt de zuurbes en de liguster weer voor maar dan in andere bladverliezende soorten. Bij deze opsomming horen eigenlijk ook de stekelige 1-stijlige meidoornhaag (Crataegus monogyna) en de Spaanse aak, ook wel veldesdoorn genoemd (Acer campestre).
Een kenmerk van bovenstaande hagen is dat het allemaal hagen zijn die strak gesnoeid kunnen worden. Dat betekent dat de meeste niet breder hoeven te worden dan circa 40 cm bij een hoogte van 180 tot 200 cm.

Haagblokken
Soms maakt een tuinontwerper gebruik van haagblokken. Dit zijn vierkante massieve hagen met een afmeting van bijv. 120 bij 120 cm. Meerdere haagblokken kunnen op 'gevoel' over de tuin worden verdeeld of op een rij gezet waardoor het herhalen van deze blokken structuur geeft aan de tuin. In principe kunnen haagblokken wintergroen of bladverliezend zijn en kunt u bovenstaande soorten als uitgangspunt kiezen.
De haagblokken kunnen in het gras geplaatst worden maar zorg er dan wel voor dat u er met de grasmaaier tussen door kan. In de border is het een fraai gezicht om de border waar de blokken instaan in te planten met een lage wintergroene bodembedekker zoals Ooievaarsbek (Geranium macrorrhizum), kleine maagdenpalm (Vinca minor), leliegras (Liriope muscari) of schaduwkruid (Pachysandra terminalis). Ook wintergroen siergras (Carex) kan een optie zijn. In de lage bodembedekkers komen haagblokken het beste tot hun recht en dragen ze, mits ze hoog genoeg zijn, bij aan de ruimtelijke structuur van de tuin.

Spannende voorbeeldtuinen
In De Tuinen van Appeltern zijn tientallen voorbeelden te vinden van spannende tuinen die gemaakt zijn conform bovenstaande principes. U kunt hier in het seizoen op eigen gelegenheid meer dan 200 verschillende tuinen bekijken die door verschillende tuinontwerpers en tuinarchitecten zijn bedacht. Kunt u echter wat hulp gebruiken bij het maken van de juiste keuzes dan kunt u met uw aanleg- en onderhoudsvragen kosteloos terecht in het Tuinadviescentrum van De Tuinen van Appeltern. In het weekend wordt het Tuinadviescentrum bemand door aangesloten Exclusief Geselecteerde hoveniers. Ook is het mogelijk om op zaterdag of zondag een betaalde afspraak te plannen voor een persoonlijk adviesmet een ervaren tuinontwerper van De Schetsservice.

Een dagje 'Appeltern' levert voor iedereen de nodige inspiratie op om een tuin op een eenvoudige maar doeltreffende manier aantrekkelijker te maken. Wij wensen u een spannende tuin!

Tekst, illustraties en fotografie: Gilbert de Jong

Een goed advies is goud waard

Alles voor een tevreden klant! Een erkend 5-sterrenspecialist wil u niet slechts een product of dienst verkopen, maar juist een fijne aankoopbeleving garanderen. Hierdoor weet u zeker dat u bij een winkel aanklopt waar de mensen tot het uiterste gaan om u 100% tevreden te stellen.

Vind uw 5-Sterren­specialist
Vind uw 5-Sterren­specialist